Co to jest RPE? Skala 1-10 i powtórzenia w zapasie | Strongbro
Szybka odpowiedź
RPE, czyli skala odczuwanego wysiłku, to ocena w skali 1-10 określająca, jak ciężka była seria, gdzie 10 oznacza brak możliwości wykonania kolejnego powtórzenia. W treningu siłowym przekłada się to bezpośrednio na powtórzenia w zapasie (RIR): RPE 8 oznacza, że w zapasie zostały dwa powtórzenia, a RPE 9 jedno. Ponieważ RPE opisuje wysiłek niezależnie od ciężaru, 80 kg × 5 przy RPE 7 oraz ten sam zestaw przy RPE 9.5 to dwa zupełnie różne treningi w dzienniku.
RPE to ocena w skali od 1 do 10 określająca, jak ciężka była seria, wystawiana po jej zakończeniu. Rejestruje to, co seria cię kosztowała, czego sam ciężar i liczba powtórzeń nie oddają. Seria 80 kg × 5 może być dla jednego zawodnika rozgrzewką, a dla innego walką o rekord, a dla tej samej osoby może być jednym lub drugim w zależności od dyspozycji dnia.
Skala
Skala jest zakotwiczona od góry. RPE 10 oznacza, że nie byłeś w stanie wykonać ani jednego powtórzenia więcej przy zachowaniu poprawnej techniki. Każdy stopień w dół dodaje jedno powtórzenie, które mógłbyś jeszcze wykonać. W wersji siłowej to mapowanie stanowi całą definicję.
| RPE | Powtórzenia w zapasie | Odczucie serii |
|---|---|---|
| 10 | 0 | Brak możliwości wykonania kolejnego powtórzenia |
| 9.5 | 0 do 1 | Może jedno więcej, niepewne |
| 9 | 1 | Jedno powtórzenie więcej, nie więcej |
| 8.5 | 1 do 2 | Zdecydowanie jedno, możliwe dwa |
| 8 | 2 | Dwa powtórzenia więcej |
| 7.5 | 2 do 3 | Dwa, możliwe trzy |
| 7 | 3 | Trzy powtórzenia więcej |
| 6 | 4 | Cztery powtórzenia więcej |
| 5 i mniej | 5 lub więcej | Rozgrzewka lub lekka seria techniczna |
Przykład z trzech tygodni. Zawodnik wyciska 80 kg na 5 i odkłada sztangę z dwoma czystymi powtórzeniami w zapasie: RPE 8. W kolejnym tygodniu te same 80 kg × 5 kończy z jednym powtórzeniem w zapasie, więc RPE 9. Ciężar i powtórzenia są bez zmian, a dziennik pokazuje, że seria stała się cięższa, co same liczby by ukryły. Tydzień później 80 kg × 5 wydaje się mieć trzy powtórzenia w zapasie. RPE 7, czas dołożyć ciężaru.
Skala ma dwie historie, które warto rozróżniać. Oryginalna wersja Borga, opublikowana dla ćwiczeń wytrzymałościowych, biegła od 6 do 20, aby wynik pomnożony przez 10 odzwierciedlał tętno. Skala siłowa 1-10 została sformalizowana dla treningu oporowego przez Zourdos i współpracowników w 2016 roku, wiążąc każdą liczbę z powtórzeniami w zapasie.
Co RPE wnosi do ciężaru i powtórzeń
Ciężar i powtórzenia to obiektywna połowa serii. RPE to połowa subiektywna, a dziennik czyta się zupełnie inaczej z tymi danymi.
Weźmy trzy tygodnie 100 kg × 5, co na wykresie wygląda płasko. Z dodanym RPE może to być 9, 8, 7, co oznacza, że ćwiczenie staje się łatwiejsze i zaraz pójdzie progres. Albo 8, 9, 10, co oznacza, że zaraz nie dasz rady wykonać założonej liczby. Te same liczby, przeciwne decyzje.
To sprawia, że RPE jest przydatne w samym planowaniu. Zalecenie "5 powtórzeń przy RPE 8" pozwala dostosować obciążenie do dnia: w dobry dzień będzie to 85 kg, w gorszy 77.5 kg, a cel sesji zostaje zachowany w obu przypadkach.
Jest też mniej oczywiste zastosowanie. Każdy wzór na 1RM zakłada, że seria była bliska upadku, więc szacowane 1RM z 80 × 8 przy RPE 6 przewiduje znacznie niższy wynik niż ta sama seria przy RPE 10. Wiedza o tym, co wpisałeś, mówi ci, na ile ufać szacunkom.
Uczciwa ocena
Błędem jest ocenianie wszystkiego na 10. Jeśli każda seria jest maksymalna, liczba ta nie niesie żadnej informacji, a zmęczenie przychodzi zbyt wcześnie. Serie robocze powinny mieścić się w przedziale 7-9.
Ocenianie przed serią to kolejny błąd. RPE opisuje to, co się wydarzyło, po ostatnim powtórzeniu, a nie jest planem, jak bardzo masz się starać.
Długie serie są trudne do oceny. Powtórzenia w zapasie łatwo ocenić przy 2-8 powtórzeniach, a znacznie trudniej przy 15 lub więcej, więc powyżej tuzina powtórzeń traktuj swoją ocenę z dystansem.
To, co naprawdę psuje system, to zaniżanie oceny, żeby wyglądać na silniejszego. Uczciwe RPE 9 wpisane jako RPE 7 kupuje ci skok ciężaru w przyszłym tygodniu i nieudaną serię w pakiecie. Jeśli rejestrujesz ocenę tylko w jednym miejscu, rób to przy najcięższej serii ćwiczenia, bo to z niej wynikają twoje decyzje.
Strongbro oblicza szacowane 1RM, rekordy osobiste i listę gotowości do progresu na podstawie samego ciężaru i powtórzeń, więc RPE pozostaje oceną, którą wnosisz do kolejnego treningu, a nie polem, którego wymaga aplikacja. Przewodnik po śledzeniu postępów pokazuje, jak te elementy łączą się w cotygodniowym przeglądzie. Powiązane terminy: progresywne przeładowanie, objętość treningowa oraz sam słownik.
Pobierz Strongbro z App StoreDarmowy przez 3 dni. 19.99 za dożywotni dostęp.
Często zadawane pytania
Jaka jest różnica między RPE a RIR?
Opisują to samo z dwóch różnych stron. RIR liczy powtórzenia, które zostały w zapasie; RPE ocenia wysiłek w skali do 10. RPE 10 to 0 RIR, RPE 9 to 1 RIR, RPE 8 to 2 RIR i tak dalej, aż do około RPE 5, gdzie liczba powtórzeń przestaje mieć większe znaczenie. Te terminy są używane zamiennie.
Czy RPE jest dokładne?
Wystarczająco dokładne, by było użyteczne, a z czasem staje się coraz bardziej precyzyjne. Zourdos i współpracownicy, którzy w 2016 roku zwalidowali tę skalę dla treningu oporowego, zauważyli, że oceny są najbliższe rzeczywistości w seriach bliskich upadku, a przy lżejszych, dłuższych seriach pojawia się większy margines błędu. Podstawa teoretyczna wywodzi się z prac Borga z lat 70. i 80.
Skąd wzięła się skala RPE 6-20?
To oryginalna skala Borga, stworzona do ćwiczeń wytrzymałościowych tak, aby wynik pomnożony przez 10 w przybliżeniu odpowiadał tętnu. Wersja 1-10 dla treningu siłowego powstała później i jest powiązana z powtórzeniami w zapasie, a nie z tętnem. Gdy plan treningowy wskazuje RPE 8, prawie zawsze chodzi o skalę 10-punktową, a nie skalę Borga.
Jakie RPE powinno być w seriach roboczych?
Większość programów siłowych i hipertroficznych zakłada serie robocze na poziomie RPE 7-9, czyli 1 do 3 powtórzeń w zapasie. RPE 10 zostawia się na okazjonalne testy lub ostatnią serię ćwiczenia, ponieważ trenowanie do upadku w każdej serii zwiększa zmęczenie szybciej niż efekty. Rozgrzewka to zazwyczaj RPE 5 lub mniej.
Jak używać RPE do doboru ciężaru?
Działaj wstecz od celu. Jeśli plan wymaga 5 powtórzeń przy RPE 8, wybierz ciężar, z którym mógłbyś wykonać około 7 powtórzeń. Jeśli zeszłotygodniowe 80 kg × 5 było na RPE 7, czas na mały progres; jeśli było na RPE 9.5, utrzymaj ciężar. Ocena zmienia mgliste odczucie zmęczenia w konkretną decyzję.
Źródła
- Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego
- World Health Organization — physical activity fact sheet
- Borg — Psychophysical bases of perceived exertion (Medicine and Science in Sports and Exercise, 1982)
- Zourdos et al. — Novel Resistance Training-Specific Rating of Perceived Exertion Scale Measuring Repetitions in Reserve (Journal of Strength and Conditioning Research, 2016)
Pobierz Strongbro z App StoreDarmowy przez 3 dni. 19.99 za dożywotni dostęp.