RPE Nedir? 1-10 Ölçeği ve Yedekte Kalan Tekrarlar | Strongbro
Hızlı yanıt
RPE, yani algılanan zorluk derecesi, bir setin ne kadar zorlayıcı olduğunu 1'den 10'a kadar puanlayan bir sistemdir; 10, daha fazla tekrarın mümkün olmadığı noktayı temsil eder. Güç antrenmanlarında doğrudan yedekte kalan tekrar (RIR) ile eşleşir: RPE 8 iki tekrarın, RPE 9 ise bir tekrarın kaldığı anlamına gelir. Ağırlıktan bağımsız olarak eforu tanımlar; bu sayede 80 kg × 5 setinin RPE 7 ile yapılması ile RPE 9.5 ile yapılması, antrenman günlüğünde iki farklı durumu ifade eder.
Ağırlık ve tekrar ne yaptığınızı söyler. RPE ise bunun size neye mal olduğunu. 80 kg × 5'lik bir set, bir sporcu için ısınma olabilirken diğeri için zorlu bir rekor olabilir; hatta aynı sporcu için haftasına göre her ikisi de olabilir. RPE, bu farkı tek bir rakamla yakalayan kısaltmadır.
Nasıl çalışır
Ölçek 1'den 10'a kadar gider ve üst sınır sabittir: 10, iyi formla başka bir tekrar çıkaramayacağınız anlamına gelir. Her bir basamak aşağı inildiğinde, yapabileceğiniz bir tekrar daha eklenir. Ölçeğin ağırlık antrenmanı versiyonunda bu eşleşme tanımın tamamını oluşturur.
| RPE | Yedekte kalan tekrar | Setin hissettirdiği |
|---|---|---|
| 10 | 0 | Başka tekrar mümkün değil |
| 9.5 | 0 ile 1 | Belki bir tane daha, kesin değil |
| 9 | 1 | Bir tekrar daha, fazlası değil |
| 8.5 | 1 ile 2 | Kesin bir, belki iki |
| 8 | 2 | İki tekrar daha |
| 7.5 | 2 ile 3 | İki, belki üç |
| 7 | 3 | Üç tekrar daha |
| 6 | 4 | Dört tekrar daha |
| 5 ve altı | 5 veya daha fazla | Isınma veya hafif teknik seti |
Örnek bir çalışma. Bir sporcu bench press'te 80 kg ile 5 tekrar yapar ve iki temiz tekrar daha çıkarabilecekken durur. Bu set RPE 8'dir. Ertesi hafta aynı 80 kg × 5 seti, bir tekrar kalmış şekilde biter: RPE 9. Ağırlık ve tekrar aynıdır ancak günlük, setin zorlaştığını kaydeder; sadece sayılara baksaydınız bunu göremezdiniz. Bir sonraki hafta 80 kg × 5, üç tekrar kalmış gibi hissettirir: RPE 7, artık ağırlığı artırma zamanı gelmiştir.
Ölçeğin iki geçmişi vardır. Borg'un dayanıklılık egzersizleri için yayınladığı orijinal versiyonu 6-20 arasındaydı, böylece puanın 10 katı kalp atış hızını takip ediyordu. 1-10 arası ağırlık antrenmanı ölçeği ise 2016'da Zourdos ve arkadaşları tarafından, her rakamı kalp atış hızı yerine yedekte kalan tekrarlara bağlayarak direnç antrenmanları için resmileştirildi.
Günlüğünüz için neden önemli
Ağırlık ve tekrar setin nesnel kısmıdır; RPE ise öznel kısmıdır ve günlüğü doğru okumak için ikisi de gereklidir.
Platoları açıklar. Üç hafta boyunca 100 kg × 5 yapmak grafikte düz bir çizgi gibi görünür. RPE eklendiğinde bu 9, 8, 7 olarak okunabilir; bu, hareketin kolaylaştığını ve gelişimin yakın olduğunu gösterir. Ya da 8, 9, 10 olarak okunabilir; bu da hareketin tükenişe yaklaştığını gösterir. Aynı sayılar, zıt kararlar.
Bir sonraki ağırlığı belirler. "RPE 8 ile 5 tekrar" gibi RPE ile yazılmış programlar, yükün o günkü performansınıza göre ayarlanmasını sağlar. İyi bir günde RPE 8, 85 kg olabilir; kötü bir günde ise 77.5 kg. Reçete, formüllere boğulmadan dürüst kalır.
Tahmini 1RM değerlerini dürüst tutar. Her 1RM formülü, setin tükenişe yakın yapıldığını varsayar. Dört tekrar yedekte kalmış RPE 6 ile yapılan 80 kg × 8, aynı setin RPE 10 ile yapılmasından çok daha düşük bir maksimum tahmin eder. Hangisini kaydettiğinizi bilmek, tahmine ne kadar güveneceğinizi söyler.
Yaygın hatalar
- Her seti 10 puanlamak. Eğer her set maksimumsa, rakam hiçbir bilgi taşımaz ve yorgunluk erken gelir. Çoğu çalışma seti 7 ile 9 arasında olmalıdır.
- Setten önce puanlamak. RPE, son tekrardan sonra ne olduğunu anlatan bir tanımlamadır, ne kadar zorlayacağınızın bir planı değildir.
- Uzun setlerde tahmin yürütmek. Yedekte kalan tekrarı 2-8 tekrar arasında tahmin etmek kolay, 15 ve üzerinde zordur. On iki tekrarın ötesinde, puanlamayı çok ciddiye almayın.
- Güçlü görünmek için düşük puanlamak. Kağıt üzerinde RPE 7'ye dönüşen dürüst bir RPE 9, bir sonraki hafta ağırlığı gereksiz artırmanıza ve başarısız olmanıza neden olur. Günlük, sadece puanlama doğruysa işe yarar.
- En ağır sette atlamak. Eğer RPE'yi herhangi bir yerde kaydedecekseniz, egzersizin en ağır setinde kaydedin. Kararların alındığı yer orasıdır.
Strongbro'nun tahmini 1RM, kişisel rekorlar ve gelişim listesi ağırlık ve tekrarlardan hesaplanır; bu nedenle RPE, uygulamanın sizden ihtiyaç duyduğu bir veriden ziyade bir sonraki ağırlık için getirdiğiniz bir yargıdır. İlerleme takip rehberi, haftalık değerlendirmede ikisinin nasıl birleştiğini gösterir. İlgili terimler: progressive overload, training volume ve tam sözlük.
Strongbro'yu App Store'dan edinin3 gün ücretsiz. Ömür boyu kullanım için tek seferlik $19.99.
Sıkça sorulan sorular
RPE ve RIR arasındaki fark nedir?
Aynı durumu farklı açılardan tanımlarlar. RIR, elinizde kalan tekrar sayısını sayarken; RPE, eforu 10 üzerinden puanlar. RPE 10, 0 RIR; RPE 9, 1 RIR; RPE 8, 2 RIR demektir ve bu durum RPE 5 civarına kadar devam eder, sonrasında tekrar sayısı anlamını yitirir. Çoğu sporcu RIR üzerinden düşünür ancak RPE olarak kaydeder.
RPE doğru bir ölçüm mü?
Faydalı olacak kadar doğrudur ve pratikle gelişir. Deneyimli sporcular, tükenişe yakın setlerde yedekte kalan tekrarı yaklaşık bir tekrar yanılma payıyla tahmin edebilirler; daha hafif ve uzun setlerde bu pay artabilir. Ölçek, 2016 yılında Zourdos ve arkadaşları tarafından direnç antrenmanları için doğrulanmış olup, temel mantığı Borg'un 1970 ve 80'lerdeki çalışmalarına dayanır.
6-20 arası RPE ölçeği nereden geliyor?
Bu, Borg'un dayanıklılık egzersizleri için geliştirdiği orijinal ölçektir; puanın 10 ile çarpımı yaklaşık olarak kalp atış hızını veriyordu. 1-10 arası ağırlık antrenmanı versiyonu, kalp atış hızı yerine yedekte kalan tekrarlara dayanan daha sonraki bir uyarlamadır. Bir programda RPE 8 yazıyorsa, bu neredeyse her zaman 10 puanlık ağırlık antrenmanı ölçeğini ifade eder.
Çalışma setlerinde RPE kaç olmalı?
Çoğu güç ve hipertrofi programı, çalışma setlerini 1 ila 3 tekrar yedekte kalacak şekilde RPE 7 ile 9 arasında tutar. RPE 10 setleri, her sette tükenişe gitmek yorgunluğu sonuçlardan daha hızlı artırdığı için, nadiren yapılan testler veya egzersizin son seti için saklanır. Isınma setleri RPE 5 veya altındadır.
Ağırlığı seçmek için RPE'yi nasıl kullanırım?
Hedefinizden geriye doğru gidin. Program 5 tekrar RPE 8 istiyorsa, yaklaşık 7 tekrar çıkarabileceğiniz bir ağırlık seçin. Geçen haftaki 80 kg × 5 seti RPE 7 gibi hissettirdiyse ağırlığı biraz artırın; RPE 9.5 gibi hissettirdiyse aynı ağırlıkta kalın. Bu puanlama, belirsiz bir zorluk hissini somut bir karara dönüştürür.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Halk Sağlığı
- World Health Organization — physical activity fact sheet
- Borg — Psychophysical bases of perceived exertion (Medicine and Science in Sports and Exercise, 1982)
- Zourdos et al. — Novel Resistance Training-Specific Rating of Perceived Exertion Scale Measuring Repetitions in Reserve (Journal of Strength and Conditioning Research, 2016)
Strongbro'yu App Store'dan edinin3 gün ücretsiz. Ömür boyu kullanım için tek seferlik $19.99.