RPE Nedir? 1-10 Ölçeği ve Yedekte Kalan Tekrar (RIR) | Strongbro
Hızlı yanıt
RPE (algılanan zorluk derecesi), bir setin ne kadar zorlayıcı olduğunu 1 ile 10 arasında puanladığınız bir sistemdir; 10, başka tekrarın mümkün olmadığı noktayı temsil eder. Güç antrenmanlarında doğrudan RIR (yedekte kalan tekrar) ile eşleşir: RPE 8, iki tekrar daha yapabileceğiniz, RPE 9 ise bir tekrar daha yapabileceğiniz anlamına gelir. Eforu ağırlıktan bağımsız olarak tanımladığı için, 80 kg × 5 setini RPE 7 ile yapmak ile RPE 9.5 ile yapmak, antrenman günlüğünüzde birbirinden çok farklı iki deneyim anlamına gelir.
RPE, bir set bittikten sonra o setin ne kadar zorlayıcı olduğunu 1 ile 10 arasında puanladığınız bir sistemdir. Ağırlık ve tekrar sayısının tek başına anlatamadığı, setin size olan maliyetini kaydeder. 80 kg × 5'lik bir set, bir sporcu için ısınma, diğeri için zorlu bir rekor olabilir; hatta aynı sporcu için haftasına göre her ikisi de olabilir.
Ölçek
Ölçek en üstten sabitlenmiştir. RPE 10, iyi formla başka bir tekrar daha yapamayacağınız anlamına gelir. Her bir basamak aşağı inildiğinde, yapabileceğiniz bir tekrar daha eklenir. Ağırlık kaldırma versiyonunda bu eşleşme, tanımın tamamını oluşturur.
| RPE | Yedekte kalan tekrar | Setin hissettirdiği |
|---|---|---|
| 10 | 0 | Başka tekrar mümkün değil |
| 9.5 | 0 ila 1 | Belki bir tane daha, kesin değil |
| 9 | 1 | Bir tekrar daha, fazlası değil |
| 8.5 | 1 ila 2 | Kesin bir, belki iki |
| 8 | 2 | İki tekrar daha |
| 7.5 | 2 ila 3 | İki, belki üç |
| 7 | 3 | Üç tekrar daha |
| 6 | 4 | Dört tekrar daha |
| 5 ve altı | 5 veya daha fazla | Isınma veya hafif teknik seti |
Üç haftalık bir örnek: Bir sporcu 80 kg ile 5 tekrar bench press yapar ve seti iki temiz tekrar daha yapabilecek güçte bitirir: RPE 8. Ertesi hafta aynı 80 kg × 5 seti bittiğinde sadece bir tekrar kalmıştır, yani RPE 9. Ağırlık ve tekrar aynıdır ancak günlük, setin zorlaştığını kaydeder; bu, sadece sayılara baksaydınız gözden kaçacak bir detaydır. Bir sonraki hafta ise 80 kg × 5 seti üç tekrar kalmış gibi hissettirir. RPE 7, artık ağırlığı artırma zamanı gelmiştir.
Ölçeğin iki farklı geçmişi vardır. Borg'un dayanıklılık egzersizleri için yayınladığı orijinal versiyon 6-20 arasındaydı ve puanın 10 ile çarpımı kalp atış hızını takip ediyordu. 1-10 arası ağırlık kaldırma ölçeği ise 2016 yılında Zourdos ve ekibi tarafından direnç antrenmanları için resmileştirildi ve her sayıyı yedekte kalan tekrarlara bağladı.
Ağırlık ve tekrara katkısı
Ağırlık ve tekrar, bir setin objektif yarısıdır. RPE ise subjektif yarısıdır ve günlük bununla birlikte çok daha anlamlı okunur.
100 kg × 5 ile geçen üç haftayı düşünün; grafikte dümdüz görünür. RPE eklendiğinde bu 9, 8, 7 olarak okunabilir; bu, hareketin kolaylaştığını ve ilerlemeye hazır olduğunu gösterir. Ya da 8, 9, 10 olarak okunabilir; bu da tükenişe yaklaşıldığını gösterir. Aynı sayılar, zıt kararlar.
Bu durum RPE'yi program yazmak için de kullanışlı kılar. "RPE 8 ile 5 tekrar" reçetesi, yükün o günkü performansınıza göre ayarlanmasını sağlar: iyi bir günde bu 85 kg olabilir, kötü bir günde 77.5 kg; ancak antrenmanın amacı her iki durumda da korunur.
Bir de daha sessiz bir kullanım alanı vardır. Her 1RM formülü, setin tükenişe yakın yapıldığını varsayar; bu yüzden 80 kg × 8 RPE 6 setinden tahmini 1RM hesaplamak, aynı seti RPE 10 ile yapmaktan çok daha düşük bir maksimum değer verir. Kaydettiğiniz RPE'yi bilmek, tahmine ne kadar güvenmeniz gerektiğini söyler.
Dürüst puanlama
En büyük hata, her şeye 10 puan vermektir. Eğer her set maksimumsa, sayı hiçbir bilgi taşımaz ve yorgunluk erken gelir. Çalışma setleri genellikle 7 ile 9 arasındadır.
Setten önce puanlama yapmak diğer bir hatadır. RPE, set bittikten sonra ne olduğunu tanımlar; ne kadar zorlamanız gerektiğine dair bir plan değildir.
Uzun setleri puanlamak gerçekten zordur. Yedekte kalan tekrarları 2-8 tekrar arasında tahmin etmek kolaydır ancak 15 tekrarın üzerinde çok daha zordur; bu yüzden 12 tekrarı geçen setlerde kendi puanlamanızı çok ciddiye almayın.
Sistemi bozan tek şey, güçlü görünmek için puanı düşük tutmaktır. Dürüst bir RPE 9'u RPE 7 olarak yazmak, size bir sonraki hafta ağırlık artışı ve beraberinde başarısız bir set getirir. Eğer puanı tek bir yere kaydedecekseniz, egzersizin en ağır setine kaydedin; çünkü kararlarınızı o set üzerinden alırsınız.
Strongbro, tahmini 1RM, kişisel rekorlar ve ilerlemeye hazır listesini sadece ağırlık ve tekrar üzerinden hesaplar; bu yüzden RPE, uygulamanın zorunlu kıldığı bir alan değil, bir sonraki ağırlığa karar verirken sizin getirdiğiniz bir yargıdır. İlerleme takibi rehberi, ikisinin haftalık değerlendirmede nasıl bir araya geldiğini gösterir. İlgili terimler: progressive overload, training volume ve sözlüğün kendisi.
Strongbro'yu App Store'dan edinin3 gün ücretsiz. Ömür boyu kullanım için tek seferlik $19.99.
Sıkça sorulan sorular
RPE ve RIR arasındaki fark nedir?
Aynı durumu farklı açılardan tanımlarlar. RIR, yapabileceğiniz kalan tekrar sayısını sayar; RPE ise eforu 10 üzerinden puanlar. RPE 10, 0 RIR demektir; RPE 9, 1 RIR; RPE 8, 2 RIR şeklindedir ve bu durum tekrar sayısının anlamını yitirdiği RPE 5 seviyesine kadar devam eder. İki terim genellikle birbirinin yerine kullanılır.
RPE doğru bir ölçüm mü?
Kullanışlı olacak kadar doğrudur ve pratikle gelişir. Direnç antrenmanları için ölçeği 2016'da doğrulayan Zourdos ve ekibi, tükenişe yakın setlerde puanlamanın gerçeğe en yakın olduğunu, daha hafif ve uzun setlerde ise sapmaların arttığını gözlemlemiştir. Temel fikir, Borg'un 1970 ve 80'lerdeki çalışmalarına dayanır.
6-20 arası RPE ölçeği nereden geliyor?
Bu, Borg'un dayanıklılık egzersizleri için geliştirdiği orijinal ölçekti; puanın 10 ile çarpımı yaklaşık olarak kalp atış hızını veriyordu. 1-10 arası ağırlık kaldırma versiyonu daha sonra geliştirildi ve kalp atış hızı yerine yedekte kalan tekrarlara bağlandı. Bir programda RPE 8 dendiğinde, neredeyse her zaman Borg'un ölçeği değil, 10 puanlık ağırlık kaldırma ölçeği kastedilir.
Çalışma setleri hangi RPE seviyesinde olmalı?
Çoğu güç ve hipertrofi programı, çalışma setlerini 1 ila 3 yedek tekrar anlamına gelen RPE 7 ile 9 arasına yerleştirir. RPE 10, nadir testler veya bir egzersizin son seti için saklanır; çünkü her sette tükenişe gitmek, sonuçlardan daha hızlı yorgunluk biriktirir. Isınma setleri RPE 5 veya altındadır.
Ağırlığı seçmek için RPE'yi nasıl kullanırım?
Hedefinizden geriye doğru gidin. Program 5 tekrar RPE 8 istiyorsa, yaklaşık 7 tekrar yapabileceğiniz bir ağırlık seçin. Geçen haftaki 80 kg × 5 seti RPE 7 gibi hissettirdiyse, ağırlığı biraz artırabilirsiniz; eğer RPE 9.5 gibi hissettirdiyse, ağırlığı sabit tutun. Puanlama, belirsiz bir zorlanma hissini somut bir karara dönüştürür.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı — Halk Sağlığı
- World Health Organization — physical activity fact sheet
- Borg — Psychophysical bases of perceived exertion (Medicine and Science in Sports and Exercise, 1982)
- Zourdos et al. — Novel Resistance Training-Specific Rating of Perceived Exertion Scale Measuring Repetitions in Reserve (Journal of Strength and Conditioning Research, 2016)
Strongbro'yu App Store'dan edinin3 gün ücretsiz. Ömür boyu kullanım için tek seferlik $19.99.